• +90 212 359 73 45
  • iklimbu@boun.edu.tr

21. Yüzyılda Mevsimlerin Uzunluğu

21. Yüzyılda Mevsimlerin Uzunluğu

Ülkemizin de içinde bulunduğu Doğu Akdeniz Bölgesi artan küresel ısınmanın etkisi altında ve gelecekte de ısınma ve kuraklaşma etkisinin devam etmesi bekleniyor. Bu etki ise mevsim uzunluklarını değiştirmede etkili olabilir. Yalnız mevsimin ne zaman başlayıp ne zaman bittiğini belirlemekte ciddi anlaşmazlıklar yaşanabiliyor. Yapılan çalışmalardan biri bitki fenolojisini kullanarak mevsim uzunluklarının farklılaştığını bulguluyor. Bu rapora göre son 30-80 yılda yaz dönemi 2-3 gün uzarken sonbahar dönemi 0.3-1.6 gün gecikmiş. Aynı doğrultuda yapılan başka bir çalışmada tarımsal büyüme periyodunun 10-20 gün genişlediği raporlanıyor.

International Journal of Climatology’de yayımlanan, Hochman ve arkadaşları tarafından hazırlanan makale 21. yüzyılda mevsimlerin uzunluğunu belirlemek için kullanılan CMIP5 küresel modellerinden elde edilen sonuçları gösteriyor. Araştırma, mevsimlerin sinoptik tanımlarına bakarak ve CMIP5’den alınan sekiz modelin analizi yapılarak gerçekleştirilmiş. Sinoptik tanımlardan anlamamız gereken, mevsimin ne zaman başlayıp bittiğini belirleyen olgu senenin herhangi bir günü değil atmosferdeki hava hareketlerinin, rüzgarın ve basıncın belirli eşikleri aşmasıdır.

Yıllık döngüler incelendiğinde yakın gelecekte (2045-2065) yaz döneminin %25, sonbaharın %24, baharın %12 uzayacağı; kış döneminin ise %25 kısalacağı belirleniyor. Bu oranlar 21. yüzyılın sonunda (2086-2100) yaz için %49’a, kış periyodu içinse %56’ya çıkıyor. Yaz döneminde yaşanan değişimin sebebi Doğu Akdeniz bölgesinin etkisi altında kaldığı Güney Asya musonunun –sera gazlarının konsantrasyonun artması ile– güç kazanması olarak tahmin ediliyor. Hadley hücresinin kutba doğru genişlemesinin de kış-yaz uzunluğunu veriler doğrultusunda etkilemesi bekleniyor. Bahar döneminin süresindeki farklılaşmasının nedeni ise kara ve deniz arasında sıcaklık farkının artması olduğu düşünülüyor. Mevsimlerin uzunluğunda yaşanan bu değişimler; su kaynakları, hava kirliliği, tarım ve sağlık açısından riskleri arttırması sebebiyle büyük bir önem taşıyor.

Hochman A, Harpaz T, Saaroni H, Alpert P. The seasons’ length in 21st century CMIP5 projections over the eastern Mediterranean. Int. J. Climatol. 2018;1–11. https://doi.org/10.1002/joc.5448

iklimbu

HTML Snippets Powered By : XYZScripts.com
Skip to toolbar