• +90 212 359 73 45
  • iklimbu@boun.edu.tr

Bitki Örtüsü Değişiminin Dünya’nın Enerji Dengesi Üzerindeki Etkisi

Bitki Örtüsü Değişiminin Dünya’nın Enerji Dengesi Üzerindeki Etkisi

Fosil yakıtların kullanımı dışında iklim değişikliğinin en önemli sebeplerinden biri bitki örtüsündeki değişikliklerdir. Bitki örtüsündeki değişiklikler denilince anlamamız gereken ise özellikle tropik bölgelerdeki yağmur ormanlarının yok edilerek yerlerini tarlaların almasıdır. Bitki örtüsündeki diğer değişimler de iklim değişikliğine etki eder ama bu etki tropik kuşaktaki kadar kuvvetli değildir.

Bitki örtüsünün değiştirilmesi, Dünya yüzeyinin güneşten gelen ışığı yansıtma özelliği (albedo) üzerinde etkilidir. Dünya’nın enerji dengesinin değişmesi biyofiziksel süreçlerin değişmesine sebep olurken aynı zamanda bitki örtüsü ve iklim değişimine de bağlı olarak ısınmaya veya soğumaya sebep olabilir. Normalde beklediğimiz, koyu renkli ve yansıtma özelliği az olan ormanlar kesilip yerini daha açık renkli görünen tarlalar aldığında yüzey sıcaklığının azalmasıdır. Ancak özellikle tropik kuşakta yağmur ormanları yapraklarda oluşan terleme yoluyla ısının atmosfere yayılmasına yardım etmektedir. Bu ısı yayılımı yok edildiğinde net sonuç yer yüzeyinin serinlemesi değil daha fazla ısınması olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu noktada ağaçların atmosferde emdikleri karbondioksidin azalmasından dolayı oluşacak negatif etkiyi hesaba katmıyoruz.

Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi’nden araştırmacıların Nature Communications’da yayımladıkları makalede, bitki örtüsü üzerindeki değişimlerin Dünya’nın enerji dengesi üzerindeki olası etkilerinin değerlendirilmesi yapıldı. Bu makalede hem ormanların yok edilmesi nedeniyle yüzey enerji dengesindeki değişiklikler hem de bitki örtüsünün yarattığı terleme gibi biyofiziksel etkilerdeki değişiklikler ele alınmış.

Elde edilen sonuçlara göre bitki örtüsünün 2000’den 2015’e kadarki değişimi ile meydana gelen yüzey enerji dengesindeki değişimin yüzey sıcaklığında ortalama 0,23 ± 0,03 ° C’lik bir artışa yol açtığını görmekteyiz. Özellikle tropik alanlardaki ormanların kaybı devam ettiği sürece bu ısınmanın da paralel olarak artması bekleniyor.

Gregory Duveiller, Josh Hooker & Alessandro Cescatti (2018) : The mark of vegetation change on Earth’s surface energy balance. Nature Communicationsvolume 9, Article number: 679 (2018). doi:10.1038/s41467-017-02810-8

iklimbu

HTML Snippets Powered By : XYZScripts.com
Skip to toolbar