• +90 212 359 73 45
  • iklimbu@boun.edu.tr

Su aktarımı ve havza yönetimi ile su erişimi problemlerini çözebilir miyiz?

Su aktarımı ve havza yönetimi ile su erişimi problemlerini çözebilir miyiz?

Nüfusun artması ve yaşam şartlarının değişmesi su-enerji-toprak yönetimini zorlaştırmaya devam ediyor. Yaşanan sorunları aza indirgemek için ise çözümler sunuluyor. Bunlardan biri de havzalardaki suyun kapasitesini arttırma üzerine kurulu L3WC (Land, Water, Wind Watershed Cycle) yaklaşımı. IIASA’dan Julian D. Hunt ve Walter Leal Filho’nun Climatic Change dergisinde yayımlanan makalesi var olan problemleri ve L3WC’nin getirebileceği faydaları açıklıyor. Öncelikle nehir üzerinde tek havzanın olduğu senaryodan (Intrabasin L3WC) bahsediliyor. Bu modelin uygulanması için rüzgâr ile nehrin akış yönlerinin birbirine zıt olması gerekiyor. Bu şart sağlandıktan sonra su ihtiyacı fazla olan ekim alanı havzanın alt yani alçak kesiminde konumlandırılıyor. Ekim alanı gerekli suyu aldıktan sonra bitkilerden buharlaşma ile çıkan nemin rüzgar ile geri havzaya taşınması ile havzada yağışın -dolayısıyla erişilebilir suyun- artırılabileceği belirtiliyor. L3WC’nin su kapasitesini arttırarak hidroelektrik ile elektrik üretimini de artırabileceği kaydediliyor.

Makalenin ikinci kısmında bu döngünün havzalar arasında da kurulabileceğini görüyoruz. Bu senaryoda ise iki önkoşul var: suyun çekildiği havzanın bollukta, suyun transfer edildiği havzanın ise daha kıt bir yapıda olması ve yeniden rüzgâr-su yönünün birbirine zıt olması gerekiyor. Sulama tamamlandıktan sonra nem önce atmosfere oradan da kaynak havzaya taşınıyor. Böylece iki havzanın da kapasitesi yükseliyor. L3WC’nin sonuçlarını öngörmek adına Güney Amerika’daki Sao Francisco Havzası’nda araştırma yapılıyor. Sao Francisco, Atlantik’ten gelen rüzgâr ile ters akışta olması sebebiyle modele uygunluk sağlamakta. Ayrıca And Dağları kıtaya giren nemin kıtayı terk etmesine engel olduğundan araştırma için elverişli hale geliyor. İncelemeye göre Sao Francisco Havzası’nın ağzına kurulduğu takdirde ekim alanının su kapasitesi yükseliyor. Ayrıca su kıtlığı çeken havzaların yetisini arttırmak için fazla yağış alan havzaların kullanabileceği belirtiliyor. Brezilya’nın sel felaketi ile sık sık yüzleştiği Araguaia Havzası ile Sao Francisco Havzası arasında kanal yoluyla su aktarımı gerçekleştirilebileceği ve bu yolla hem taşkınlıkların hem de Kuzeydoğu Bölgesi havzalarının su sorunun çözüm bulabileceği söyleniyor.

Sonuç olarak, uygulanabilecek su aktarımı ve havza yönetimi ile su erişimi problemlerinin önemli ölçüde önüne geçilebileceği savunuluyor. L3WC yaklaşımının geliştirilmesi için farklı iklim senaryoları üzerinde vaka analizleri yapılması da gerekli hale geliyor.

Hunt, J.D. & Leal Filho, W. (2018): Land, Water, and Wind Watershed Cycle: a strategic use of water, land and wind for climate change adaptation. Climatic Change (2018) 147: 427. https://doi.org/10.1007/s10584-018-2164-8

iklimbu

HTML Snippets Powered By : XYZScripts.com
Skip to toolbar