• +90 212 359 73 45
  • iklimbu@boun.edu.tr

Deniz Seviyesi

Deniz Seviyesinin Yükselmesi

Deniz seviyeleri gün geçtikçe yükseliyor. Peki neden yükseliyor ve bunun sonuçları nelerdir?
Çekirdek numuneleri, gel-git ölçerlerden alınan değerler ve son zamanlarda uydu ölçümlerinden de gelen verilerle Dünya ortalama deniz seviyesinin geçtiğimiz yüzyılda 10 ile 20 santimetre kadar yükseldiğini biliyoruz. Ancak, son 20 senedeki yıllık deniz seviyesi yükselmesi yılda 3,2 milimetreye çıkmış durumda. Bu hız son 80 yılın ortalama değerinin neredeyse iki katı!
Geçtiğimiz yüzyıl boyunca fosil yakıt kullanımı, insan faaliyetleri ve çeşitli doğa olayları sebebiyle fazla miktarda sera gazı atmosfere salındı. Bu salınım Dünya yüzeyinin sıcaklığının artmasına sebep oldu. Bu fazla ısının yüzde sekseni ise okyanuslar tarafından emilmiş halde.
Deniz seviyesindeki yükselişin etkenleri, küresel ısınma ile yakından bağlantılı olan 3 ana sebebe dayalıdır. Bunlar:
• Isıl genleşme: Su ısınınca genleşir. Geçtiğimiz yüzyıldaki deniz seviyesi artışının yaklaşık yarısı okyanusların ısınıp genleşerek daha fazla yer kaplamasından dolayıdır.
• Buzulların erimesi: Kutup bölgelerini kaplayan buz tabakaları ve buzullar gibi büyük buz kütleleri aslında her yaz bir miktar erirler. Normalde kış aylarında yağan kar ise bu erimeyi dengelemek için yeterlidir. Fakat son zamanlarda küresel ısınmadan kaynaklanın yüksek sıcaklıklar, yazın eriyen buz miktarını arttırmakla birlikte kış aylarındaki kar yağışını da azaltmış durumda. Ortaya çıkan bu dengesizlik ise buzullarda net bir erimeye sebep olup deniz seviyesini yükseltmektedir.
• Grönland ve Batı Antarktika’daki Buz Kayıpları: Dünya’nın artan sıcaklığı, tıpkı buzullarda olduğu gibi Grönland ve Antarktika’daki buz tabakalarının da hızla erimesine neden olmaktadır. Yüksek deniz sıcaklıkları Antarktika’nın dış kesimlerindeki büyük buz sahanlığının aşağıdan eriyerek zayıflamasına ve nihayetinde kırılarak kopmasına yol açmakta.

Sonuçlar

Deniz seviyesindeki küçük bir yükseliş kıyı bölgelerinde çarpıcı sonuçlar doğurmaktadır. Denizin iç kesimlere kadar ilerlemesi ise yıkıcı erozyona, sulak bölgelerde sele, akifer ve tarım topraklarında kirliliğe, ayrıca kuş, balık ve bitki türlerinin yaşam alanlarının yok olmasına sebep olur. Büyük fırtınalar kıyıya vurduğundaysa yükselen deniz seviyesi normalden daha şiddetli fırtına dalgalarına yol açacağı için, bu dalgalar karşılarına çıkan her şeyi silip süpürebilir kuvvette olacaklardır. Bunlara ilave olarak, yüz milyonlarca insanın yaşam alanı sele karşı savunmasız hale gelecek. Yükselen deniz seviyesi bu insanları evlerini terk etmek zorunda bırakacak.
Peki Ne Kadar Yükselecek?
Ne yazık ki birçok tahmin Dünya’nın ısınmaya hızlanarak devam edeceği yönünde. Aynı şekilde deniz seviyeleri de yükselmeye devam edecek; fakat ne derece yükseleceği hala tartışma konusu. Hükümetler arası İklim Değişikliği Paneli, okyanusların 2100 yılına kadar 28 ile 98 santimetre arasında yükseleceğini söylüyor; bu Amerika’nın batı kıyısındaki birçok şehri sular altında bırakmaya yetecek bir miktar. Grönland’daki tüm buzulların eriyeceğini hesaba katan ürkütücü tahminler ise bu miktarın 7 metreye kadar çıkacağı yönünde!

Kaynak: https://www.nationalgeographic.com/environment/global-warming/sea-level-rise/

HTML Snippets Powered By : XYZScripts.com
Skip to toolbar