• +90 212 359 73 45
  • iklimbu@boun.edu.tr

Kuzey Kutbu’nun Kazananları ve Kaybedenleri

Kuzey Kutbunun Kazananları ve Kaybedenleri

Eğer siz de yaz aylarını Kuzey Kutbunda geçiren bir Grönland balinasıysanız, sizi kutluyoruz! Hayat sizin için gayet güzel. Besin kaynağınız artmakta ve sularınız ısınmakta. Yaz “tatiliniz” artık birkaç hafta daha uzun sürmekte (1980’lerdekine kıyasla); çünkü deniz buzları eskisine göre daha az, ayrıca oluşumları eskisi kadar erken başlamıyor.

Aynı zamanda deniz buzları artık daha da ince. Daha fazla besininizin olmasının sebebi de bu. Yediğiniz küçük bitkiler (fitoplanktonlar) okyanusların en üst tabakasında yetişir. Tüm bitkiler gibi fitoplanktonlar da büyümek için güneş ışığına ihtiyaç duyar. Deniz yüzeyinde daha az buz olduğundan dolayı güneş ışıkları suyun içine artık daha çok girebiliyor. Böylece sizin yiyebileceğiniz fitoplankton miktarı da artmış oluyor!

Ayrıca uzun zamandır ayrı düştüğünüz akrabalarınızı da keşfetme fırsatı buldunuz. Kuzey Kutbunun Atlantik Okyanusu tarafında yaşayan Grönland balinaları, diğer tarafta (Pasifik Okyanusu tarafında) yaşayan Grönland balinalarıyla bir araya geliyorlar. Artık çok uzun zamandır yolunuzu kapatan buzullar eridiği için akrabalarınızla buluşmakta özgürsünüz!

Siz, sevgili balinalar, Kuzey Kutbunun ısınmasında kazanan tarafsınız!

Ancak ne yazık ki, eğer kazananlar varsa, kaybedenler de vardır.

Kutup ayılarına taziyelerimizi iletiyoruz. Siz, kutup ayıları, buzulların erimesinden dolayı büyük sıkıntılar çekmektesiniz. Denizde yakaladığınız yemeğinizi yemek için nereye oturacaksınız? Ya da tüm buzullar eridiğinde nerede dinleneceksiniz? Ne de olsa tüm vaktini suda geçirebilen bir balık ya da balina değilsiniz siz. Sizin gezinmek, avlanmak, bir eş bulmak, hatta yuva kurup yavru yapmak için deniz buzlarına ihtiyacınız var.

Kuzey Kutbunda yaşamakta olan 19 kutup ayısı grubundan yedi tanesinin üye sayısı giderek azalmakta. Bilim insanları bu gruplardan bazıları hakkında henüz yeterli bilgi sahibi değiller. Ama yine de Kuzey Kutbundaki buzulların erimesiyle kutup ayıları zor şartlarla mücadele etmeye devam etmek zorunda kalacaklar.
Peki neden Kuzey Kutbuyla bu kadar fazla ilgileniyoruz?

Dünyamızın ortalama sıcaklığı yükselirken, Kuzey Kutup bölgesindeki sıcaklık güneydeki bölgelere göre 2 – 3 kat daha hızlı artıyor. Bu duruma “Arktik amplifikasyon” deniyor.

Peki bu durum neden gerçekleşiyor?

Bildiğiniz gibi açık renkler koyu renklere göre güneş ışığını daha fazla yansıtır. Yaz aylarında birçok kişinin açık renkli kıyafetleri tercih etmesinin sebebi de budur.
Aynı şekilde deniz buzlarının olduğu bölgeler de, buzulların olmadığı bölgelere göre güneş ışığını daha fazla yansıtırlar. Buzulların erimesiyle kutup bölgelerinden yansıyan ışık miktarı azalır. Yani daha fazla güneş ışığı emilir. Emilen ışık miktarı arttıkça okyanus da giderek ısınmaya başlar. Deniz buzları eridikçe erimeye devam eder ve sıcaklık artışı giderek hızlanır. Bilim insanları buna pozitif geri besleme döngüsü, yani “kısır döngü” adını vermekteler.

Gelecekte başka hangi canlılar Kuzey Kutbunun kazananları ya da kaybedenleri olacak?

Kuzey Kutbundaki değişiklikler, dünyamızın ikliminin ne kadar hızlı değiştiği hakkında çok önemli bir göstergedir. Bu sebeple bilim adamları Kuzey Kutbunu yakından incelemeye devam ediyorlar.

Kaynak: climatekids.nasa.gov/arctic-animals/

HTML Snippets Powered By : XYZScripts.com
Skip to toolbar