• +90 212 359 73 45
  • iklimbu@boun.edu.tr

İklim Değişikliği ve Gıda Güvenliği

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE GIDA GÜVENLİĞİ

19. Yüzyılın ortalarından itibaren Dünya’ nın ısındığını gösteren önemli ve büyük kanıtlar vardır. Kara, deniz ve okyanus yüzey suyundan alınan üç farklı sıcaklık kayıtlarında görülen ısınma eğilimi Dünya’nın ortalama sıcaklığının 1850 yıllarından itibaren 0.8 °C arttığını göstermektedir. İklim değişikliği, arazi kullanımındaki değişiklik, karbondioksit ve metan gibi sera gazlarının emisyonu gibi insan kaynaklı nedenlerden oluşmaktadır. Atmosferdeki karbondioksit (CO2) seviyesi 1832 yılından 2013’e kadar 284 ppm’ den 397 ppm’ e yükselmiştir. Atmosferdeki sera gaz seviyesi ve küresel ısınma arasında teorik bir bağ vardır. Üç farklı inceleme, sıcaklığın artmasında insan kaynaklı olarak fosil yakıtların yakılmasının arazi kullanımında ki değişiklerden daha az küresel ısınmaya neden olduğu hakkında güçlü kanıtlar ortaya koydu. Bu nedenle iklim değişikliğinin sıcaklığı yükseltmesi ve aşırı şiddetli yağış değişiklikleri bekleniyor. Bu yüzyılın sonuna gelindiğinde ortalama küresel sıcaklığın önceki yüzyılın sonuna kıyasla 1.8°C’ ile 4 °C arası değişeceği beklenmektedir.
Isınma dünya çapında okyanuslarda, kutup bölgesi ve kurak arazilere kıyasla daha büyük olacaktır. Son zamanlarda kaydedilen hava durumu kayıtları kara yüzey sıcaklığının iklim modellerinden beklenenden daha yavaş arttığını, potansiyel olarak derin okyanusların CO2 emiliminin daha yüksek bir seviyeye ulaştığını gösteriyor. Deniz seviyesinin yükselmesi, kıyı bölgelerinde tarım arazilerinin sel baskını riskini arttırıyor. Yağış desenlerinde özellikle tropik topraklarda ki değişiklik, mevcut modellerin küresel hidrolojik döngüyü doğru bir şekilde temsil edememesi nedeniyle kesinliği azdır. Genel olarak, Kuzey ve Güney Afrika’nın bazı bölgelerinde kuraklık görülebileceği, Asya ‘da yaz muson yağış miktarının artabileceği tahmin edilmektedir. Peki iklimdeki bu bölgesel değişimler gıda güvenliğini nasıl etkileyecek?
Tarım doğal olarak iklim değişimine ve insan faaliyetlerine göre değişiklik gösterir. Sera gazı salınımlarının neden olduğu iklim değişikliğinin gıda, yem veya yem bitkileri üretim sistemlerini doğrudan etkilemesi, hayvancılık sağlığını etkilemesi, gıda ve gıda ürünlerinin ticaret kalıplarını değiştirmesi beklenmektedir. Bu etkiler sıcaklık derecelendirmesinde ve buna bağlı yağış desenlerindeki değişim derecesine göre değişir. İklim değişikliği, dört gıda güvenliği boyutunda doğrudan ve dolaylı olarak çeşitli etkilere sahip olabilir. 1990’da İklim Değişikliği İle ilgili İlk Hükümetler Arası Panel (IPCC) raporunun yayınlanmasından bu yana, gıda güvenliği ve iklim değişikliği üzerine hakemli gözden geçirilmiş gazetelerin bibliyografik bir analizi yapıldı. Analizler, 1990’lı yılların ortalarında iklim değişikliği ve gıda güvenliği konularında küçük bir yazı tezinin yayınlandığını, ardından da bu şartlar ile 2008 yılından itibaren yayınlanan gazetelerde keskin bir artış yaşandığını gösteriyor. Ancak, kanıtların gıda güvenliğinin dört boyutuna dağılımı, yayınların % 70’inde gıda kullanılabilirliğine karşı büyük oranda eğilir. Gıda güvenliği erişim, kullanım ve istikrar boyutları sırasıyla, gıda güvenliği ve iklim değişikliği ile ilgili toplam yayınların sadece % 11.9, % 13.9 ve % 4.2’si ile temsil edilmektedir. İklim değişikliğine dayanan kanıtlar neden besin güvenliğinin dört boyutuna eşit olmayan şekilde dağıtılır? Birkaç ihtimal var. Araştırma büyük ölçüde, iklim değişikliğinin doğrudan etkileri üzerine yoğunlaşmıştır; örneğin, ürün büyümesi üzerindeki ve tarımsal zararlıların ve hastalıkların dağılımı üzerindeki etkileri. Ayrıca, çalışmalar genellikle kolaylıkla araştırılabilen, tek faktörlü değişiklikleri analiz ederek biyofiziksel, ekonomik ve sosyal faktörlerin birleşimini gerektiren karmaşık ve çok katmanlı yiyecek güvenliğinin önüne geçilen alanlar üzerinde odaklanmıştır. Açık bir şekilde iklim değişikliğinin gıda güvenliği üzerindeki güncel bilgileri, gıda güvenliğinin tüm boyutlarıyla kapsamamaktadır. Bununla birlikte, iyi kanıtların bulunduğu durumlarda, geniş sonuçlar nelerdir?
Araştırmacılar, iklim değişikliği senaryolarının bitkiler üzerindeki potansiyel etkilerinin ilk global değerlendirmesini yaptılar. Bu iklim değişikliği koşullarında, üç iklim modelinin çıktısını kullanarak, 18 ülkede 112 bölgede verimleri simüle etmek için buğday, pirinç, mısır ve soya fasulyesi sayısal ekim modellerini kullandılar. Bu değişim tahminleri ulusal bitki üretim istatistikleri kullanılarak ülke düzeyine kadar ölçeklendirildi. Günümüzde ve ikiye katlanan CO2 konsantrasyonlarında gelecekteki iklim simülasyonları kullanılmıştır. Atmosferdeki CO2 konsantrasyonlarının artmasının, yaprak fotosentez oranını ve su kullanım verimliliğini artırarak birçok mahsulün üretkenliğini arttırdığını buldular. Bununla birlikte, daha yakın tarihli araştırmalar, ekin modellerinde CO2 verimi artışının, tarla koşullarında bitki deneylerinin gözlemlerine kıyasla çok büyük olduğunu öne sürmüştür. Eğer doğruysa, bu gözden geçirilmiş tahminler önceki küresel mahsul verimi değişikliklerinin büyüklüğünü etkiler ancak etkilerin mekânsal dağılımını etkilemez. CO2 etkilerinin büyüklüğü üzerine bazı tartışmalar olsa bile, atmosferdeki yüksek CO2 konsantrasyonları, Sahra Güneyi Afrika’sında bitki büyümesinde kıta düzeyinde belirgin etkilere sahip. Rosenzweig ve Parry (22) simülasyonları, dünya genelinde mahsul verimlerinde geniş ölçüde mekansal farklılık olduğunu gösterdi. Mahsul veriminde öngörülen değişikliklerin işareti ve büyüklüğü alternatif iklim modellerine ve bir ülkeden diğerine değişir. Genel olarak, verimlilik Kuzey Avrupa’da artarken, Afrika ve Güney Amerika’da azalmıştır. Kaçınılmaz olarak, bu çalışmada, küresel mahsul üretimini temsil etmek için yalnızca yüzün üstünde bir noktanın kullanılması, gelecek iklimlerde mahsul üretimine uygun alanlarda herhangi bir değişikliğin olmaması, model noktalarının her birinde nasıl bir sınırlama olduğuna dair sınırlamalar da dahil olmak üzere ölçümsel zayıflıklar vardı. Bununla birlikte, iklim değişikliğinin mahsul üretimi üzerindeki küresel etkilerinin ilk örneği olan bu simülasyonlar dikkat çekicidir.

HTML Snippets Powered By : XYZScripts.com
Skip to toolbar